Als we het hebben over de derde industriële revolutie, dan gaat het over digitalisering van de industriële fabricage die massale productie van maatwerk mogelijk maakt. 3D-printing, ofwel additive manufacturing, print producten laag per laag. In het gewenste materiaal, op het gewenste tijdstip en in de gewenste hoeveelheid. Jawel, ook per stuk.

Het ontstaan van 3D-printing mag je een twintigtal jaren geleden situeren. Enkele Vlaamse bedrijven, Melotte, Layerwise en Materialise, mogen zich zelfs internationale voorganger noemen.

Ze bouwen mee aan de verbetering van additive manufacturing: nauwkeurigheid, snelheid en verscheidenheid van materialen staan centraal.

Langzamerhand komen de gevolgen voor de industrie en consument dichter bij. Het vooruitzicht is sensationeel en de voordelen grenzeloos.

Groener en goedkoper 

Additive manufacturing is onder meer een duurzame oplossing: een 3D-printer voegt alleen het materiaal toe dat je nodig hebt, in plaats van weg te halen wat je niet nodig hebt. Ook de kostenbalans wordt positiever: in het digitale proces ga je van 3D-design naadloos over tot een accuraat en grijpbaar prototype. De kostelijke matrijs? Niet meer nodig! Dat biedt nieuwe kansen voor ingenieurs en designers: de time to market verkort, productie hoeft niet langer op grote schaal te gebeuren, traditionele bulk aankoop van materiaal verdwijnt, assemblageprocessen vallen weg, productie komt van de lage loonkost landen terug naar het Westen, transportuitgaven verminderen, stock- en magazijnkosten worden gereduceerd… De fabriek van morgen zal er dus heel anders uitzien: arbeiders en grote depots maken plaats voor ingenieurs, computers, het internet en een leger printers.

Less is more

Niet alleen kostefficiëntie is een direct voordeel, maar ook de supply chain wordt volledig herschikt. Vandaag zijn er vele partijen gemoeid bij de ontwikkeling van een product, die allen langs de kassa passeren. Bij 3D-printing duikt de term print to order op en worden vele stappen overgeslagen. Het perfecte scenario voor kleine ondernemers: er hoeft in principe niets gemaakt te worden alvorens de consument bestelt. Ontwerpers kunnen hun 3D-creaties online rechtstreeks aan de eindklant verkopen, en bedrijven laten klanten toe producten aan te passen voor ze het afdrukken en leveren. Massaproductie op maat dus, of mass customization.

De medische wereld maakt gebruik van 3D-printing voor maatwerk bij prothese, de luchtvaartindustrie print onderdelen die lichter zijn dan wanneer traditioneel geproduceerd, en ook in de autowereld haalt men opgelucht adem: een onderdeel dat niet meer op de band gefabriceerd wordt, rolt nu met een druk op de knop uit de printer.

Print it yourself

Voor een kleine 2000 euro heb je al een huis-, tuin- en keukenmodel, ongeveer zo groot als een koelkast, en kan je in één materiaal printen. Een nieuw handvat voor de vintage buffetkast, een tweede huissleutel voor je nieuw lief, het ontbrekende puzzelstukje… Op het web ligt de begeleidende software kosteloos voor het grijpen en voor je het weet ben je volleerd 3D-ambachtsman. Ook de loodgieter van morgen komt met printer aan huis en voor de kinderen kopen we geen losse lego blokken meer, maar een hippe lego 3D-printmachine.

Formidabel. Dat is het zeker. Grensverleggend, dat ook. Maar ook best angstaanjagend. Wat gebeurt er met de mens van morgen? Als consument zullen we nog sneller bediend willen worden. De snelste webshop vandaag staat morgen lang niet meer alleen aan de top. Als mens moeten we de juiste kennis en skills aan de dag kunnen leggen. Ingenieurs, designers en technici staan morgen nog sterker in hun schoenen. Als vriend maken we morgen hét meest gepersonaliseerde cadeau, maar als vijand hebben we met een druk op de knop een wapen in het bezit.

3D-printing belooft een uitdaging voor ons allemaal. Wie alvast de grenzen eens wil aftasten kan zijn digitale file uploaden en prijs aanvragen voor een eigen ontwerp. In C-Mine in Genk kan je nog tot 7 oktober 2012 naar The Machine, Designing a New Industrial Revolution voor meer 3D-printing fun.